Sessiz Kalemler, Güçlü Sesler: On Dokuzuncu Yüzyıl Türk ve Batı Edebiyatında Kadın Yazarların Edebi Görünmezliği
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19240908Özet
Türk ve Batı edebiyatında kadın yazarlar, tarih boyunca hem sosyal hem de edebî çevrelerde erkeklerin tutumları yüzünden dışlanmış ve ikinci plana atılmışlardır. Patriyarkal yapının egemen olduğu dönemlerde kadınların yazma eylemi, çoğu zaman “özel alanın ihlali” olarak görülmüş, onların sesleri bastırılmıştır. Dünya kadın edebiyatında birçok yazar, toplumsal baskılar, kadınlara yönelik önyargılar ve yazarlığın “erkek dünyası” olarak görülmesi nedeniyle takma isimlerle veya anonim olarak eserlerini yayınlatabilmişlerdir. Bu çalışmada, eril ideolojinin baskıcı sistemi yüzünden erkek meslektaşlarının gölgesinde kalmış ve gerçek kimliklerini gizlemek zorunda kalan kadın yazarların mücadelesi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda, çalışma, yalnızca tarihsel bir inceleme değil; kadın edebiyatı alanında karşılaştırmalı bir okuma önerisi sunarak literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Ancak, çalışma 19. yüzyıl ve erken 20. yüzyıl ile sınırlandırılmıştır çünkü Aydınlanma Çağı, Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali ve Endüstri Devrimi gibi dünya genelinde tüm ulusları derinden etkileyen ve toplumsal yapıları değiştiren olaylara rağmen, bu dönem, kadın yazarların kimliklerini gizlemek zorunda kaldıkları tarihsel bir kesittir. Örneklem olarak seçilen isimler, eserleri birçok dile çevrilmiş ve takma isimler kullanmalarına rağmen dünyaca tanınan kadın yazarlar arasından belirlenmiştir. Karşılaştırmalı analizde, her iki kültürde de kadın yazarların kimliklerini bireysel tercihlerinden dolayı değil, kadını sınırlayan baskıcı eril kültürel yapı, yayınevlerinin
Referanslar
Ashton, R. (1996). George Eliot: Bir hayat. Hamish Hamilton.
Barker, J. (1995). The Brontës. Phoenix Press.
Behmoaras, L. (2008). Suat Derviş: Efsane bir kadın ve dönemi. Remzi Kitabevi.
Berktay, F. (2003). Tarihin cinsiyeti. Metis.
Browning, O. (1892). Life of George Eliot. Walter Scott, Ltd. (Original work published 1892). Retrieved July 30, 2013, from Internet Archive.
Buzwell, G. (2020). Women writers, anonymity, and pseudonyms. The British Library. https://www.britishlibrary.cn/en/articles/women-writers-anonymity-and-pseudonyms/
Casey, E. M. (1996). Edging women out? Reviews of women novelists in the “Athenaeum” 1860-1900. Victorian Studies, 39(2), 151–171.
Chapman, A. (1999). Elizabeth Gaskell: Mary Barton & North and South. Icon Books.
Cihan, E. Z. (2017). Türk kültür ve modernleşmesinde kadın ve eğitimi (Yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Cross, J. W. (Ed.). (1885). George Eliot’ın mektuplarında ve günlüklerinde anlatılan hayatı. William Blackwood and Sons.
Çakır, S. (1994). Osmanlı kadın hareketi. Metis.
Derviş, S. (1936). Namık Kemal’i bir tarafa bırakalım iktidarınız varsa ilmi münakaşaya geçelim. In K. Tahir, S. Derviş & A. Cevat (Eds.), 1936 modeli gençler ve zavallı Peyami Safa (pp. 20–25). Selamet.
Elbert, S. (1984). A hunger for home: Louisa May Alcott and Little Women. Temple University Press.
Emine Semiye. (1927). Feminizm ne demektir? İzler, 25, 1–3.
Gilbert, S. M., & Gubar, S. (1980). The madwoman in the attic: The woman writer and the nineteenth-century literary imagination. Yale University Press.
Glen, H. (2002). The Cambridge companion to the Brontës. Cambridge University Press.
Hardy, B. (2006). George Eliot: Bir eleştirmenin biyografisi. Continuum.
Hoeveler, D. L., & Morse, D. D. (2017). Time, space and place in Charlotte Brontë. Routledge.
Irvine, R. (2005). Jane Austen. Routledge.
James, H. (1908). Partial portraits. Macmillan.
Kantar, G., & Özpınar, K. (2024). The contribution of Halide Edip Adıvar to Turkish women’s movement in Türkiye and her influence in the context of gender equality. Papers on Social Science, 2, 141–151.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4106090
Karaaslan, Ü. (2015). 19. yüzyılda Batı’da kadın hakları hareketinin tarihsel gelişimi (Yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Karl, F. R. (1995). George Eliot: Bir yüzyılın sesi. Norton.
Kızıltan, M., & Gençtürk, T. (1993). Atatürk Kitaplığı Fatma Aliye Hanım evrakı kataloğu I. Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
Konan, B. (2011). Türk kadınının siyasi hakları kazanma süreci. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 60(1), 157–174.
Körpe, O. (2001). Suat Derviş’in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerine bir inceleme (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
Kurnaz, Ş. (1996). II. Meşrutiyet döneminde Türk kadını. MEB Yayınları.
Kurnaz, Ş. (2019). Osmanlı kadın yazarları ve toplumsal dönüşüm. Akçağ Yayınları.
MacCarthy, A. (2010). Foreword. In A. Dinsdale, S. Lacock, & J. Akhurst (Eds.), Brontë relics: A collection history. The Brontë Society.
Matus, J. L. (2007). The Cambridge companion to Elizabeth Gaskell. Cambridge University Press.
Orr, L. (2011). Genre labels on the title pages of English fiction, 1660–1800. Philological Quarterly, 90(1), 67–95.
Parla, J. (1998). Babalar ve oğullar. İletişim.
Parla, J. (2004). Kadın ve modernite: Osmanlı romanında kadın kimliği. İletişim.
Patmore, C. (1854). The angel in the house. https://www.gutenberg.org/files/4099/4099-h/4099-h.htm
Pearl, L. B. (2000). From Mary Barton to North and South: Progress or decline for women? Victorian Literature and Culture, 28, 345–358.
Raven, J. (2003). The anonymous novel in Britain and Ireland, 1750–1830. In R. J. Griffin (Ed.), Faces of anonymity (pp. 141–166). Palgrave.
Rostenberg, L. (1943). Some anonymous and pseudonymous thrillers of Louisa M. Alcott. The Papers of the Bibliographical Society of America, 37, 131–140. https://login.proxy.lib.duke.edu/login?url=https://www.proquest.com/scholarly-journals/some-anonymous-pseudonymous-thrillers-louisa-m/docview/1301174108/se-2?accountid=10598
Showalter, E. (2004). A literature of their own: British women novelists from Brontë to Lessing. Princeton University Press.
Southey, R. (1837, March 12). Letter to Charlotte Brontë. https://www.bl.uk/collection-items/letter-from-robert-southey-to-charlotte-Brontë-12-march-1837
Stoneman, P. (1987). Elizabeth Gaskell. Indiana University Press.
Tekeli, Ş. (1982). Kadınlar ve siyasal-toplumsal hayat. Birikim Yayınları.
Toros, T. (1992). Mazi cenneti. İletişim Yayınları.
Vicinus, M. (1972). Suffer and be still: Women in the Victorian age. Bloomington University
Press.
Woolf, V. (1931). Professions for women. Hogarth Press.
Woolf, V. (1992). Kendine ait bir oda (S. Öncü, Trans.). İletişim Yayınları. (Original work published 1929)
Yalçın, A. (2012). Siyasal ve sosyal değişimler açısından Cumhuriyet dönemi Türk romanı 1920-1946. Akçağ Yayınları.
Zihnioğlu, Y. (2003). Kadınsız inkılap. Metis.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Senem ÜSTÜN KAYA
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
