Dijitalleşmenin Kadınların Siyasal ve Toplumsal Katılımına Etkileri
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19241227Anahtar Kelimeler:
Dijitalleşme, Kadınların Siyasal Katılımı, Toplumsal Katılım, Dijital Medya, Toplumsal Cinsiyet.Özet
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan yapısal dönüşüm, siyasal ve toplumsal katılım pratiklerini yeniden tanımlamakta ve kamusal alanın işleyişini köklü biçimde etkilemektedir. Bu bağlamda dijitalleşme, kadınların siyasal ve toplumsal katılımına ilişkin mevcut dinamikleri dönüştüren temel bir etken olarak öne çıkmaktadır. Dijital araçların yaygınlaşması, kadınların siyasal süreçlere erişimini kolaylaştırarak katılım biçimlerinin çeşitlenmesine ve kamusal görünürlüğün artmasına olanak sağlamaktadır. Dijital platformlar, kadınların siyasal taleplerini ifade etmeleri, kolektif eylem biçimleri geliştirmeleri ve alternatif kamusal alanlar inşa etmeleri açısından işlevsel bir zemin sunmaktadır.
Bununla birlikte dijital katılım süreçleri, erişim eşitsizlikleri, dijital şiddet ve çevrimiçi ayrımcılık gibi toplumsal cinsiyet temelli sorunların yeniden üretildiği alanlar olarak da dikkat çekmektedir. Dijitalleşmenin kadınların güçlenmesi üzerindeki etkileri, bu ikili yapı içerisinde değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir olguya işaret etmektedir. Bu çerçevede dijitalleşme, kadınların bilgiye erişimini, kamusal alanda temsilini ve kolektif hareket kapasitesini artırma potansiyeline sahip olmakla birlikte, yapısal eşitsizliklerden bağımsız bir süreç olarak ele alınamamaktadır. Çalışma, dijitalleşme, toplumsal cinsiyet ve katılım ilişkisini kuramsal bir perspektifle ele alarak, kadınların siyasal ve toplumsal konumunun dönüşümüne ilişkin literatüre bütüncül bir değerlendirme sunmakta ve alana literatüre gelecekteki akademik çalışmalar için kavramsal bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2025). Kadın girişimciler ve dijital trendler etkinliği. https://kadingirisimci.gov.tr/haberler/bakanimiz-goktas-bakanligin-dijital-trendler-gelecegin-ekonomisini-sekillendiren-kadin-girisimciler-yan-etkinliginde-konustu/
Alikılıç, Ö., & Baş, Ş. (2019). Dijital feminizm: Hashtag’in cinsiyeti. Fe Dergi: Feminist Eleştiri, 11(1), 89–111. https://dergipark.org.tr/en/pub/federgi/issue/45889/579180
AP News. (2025). New report shows rise in violence against women journalists and activists linked to digital abuse. https://apnews.com/article/66c38bb80b79d64be18b477f209c2db0
Balkır, Z. G., & Balkır Gülen, B. (2022). Dijital dönüşümde kadınların güçlendirilmesi: Dijital eğitim olanakları. 8. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi (ICAR), 86–94. https://avesis.kocaeli.edu.tr/yayin/421bc904-100e-40ad-8c6e-84e4875ac635/dijital-donusumde-kadinlarin-guclendirilmesi-dijital-egitim-olanaklari?utm_source=chatgpt.com
Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2013). The logic of connective action: Digital media and the personalization of contentious politics. Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/pw/titles/logic-connective-action-digital-media-and-personalization-contentious-politics
Castells, M. (2010). The Rise of the Network Society. Wiley-Blackwell.
Castells, M. (2012). Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age. Cambridge: Polity Press.
Coleman, S. (2013). The Digital Divide and Political Participation. Routledge.
Dwityas, N. A., Wahyuni, H. I., & Andarwati, S. (2025). Empowering urban women in Indonesia: The role of social media in maternal, economic, and civic participation. Kadın/Woman 2000: Journal for Women’s Studies, 26(1), 319–342. https://doi.org/10.33831/jws.v26i1.528
Eizmendi Iraola, M., Peña Fernández, S., & Morales i Gras, J. (2025). The gender gap in science communication on TikTok and YouTube: How platform dynamics shape the visibility of female science communicators. arXiv. https://arxiv.org/abs/2508.16865
Ekonomim. (2025, 6 Eylül). Kadın girişimciler e ticaretle küresel pazarlara ulaşıyor. https://www.ekonomidunya.com/kadin-girisimciler-e-ticaretle-kuresel-pazarlara-ulasiyor/87763/
Gedik Üniversitesi. (2024). Dijital dünyada var olmak: Kadın girişimciliği çalıştayı. https://www.gedik.edu.tr/haberler/cumhuriyetin-ikinci-yuzyilinda-her-alanda-guclu-kadin-calistayi-ii-dijital-dunyada-var-olmak-gerceklestirildi
Gurumurthy, A., & Chami, N. (2019). Feminist approaches to digital activism and social media. Research ICT Africa. https://researchictafrica.net/publication/feminist-approaches-digital-activism
Howard, P. N. (2010). New Media Campaigns and the Managed Citizen. Cambridge University Press.
Inglehart, R., & Norris, P. (2003). Rising Tide: Gender Equality and Cultural Change Around the World. Cambridge University Press.
International Telecommunication Union, UNESCO. (2021). Measuring digital development: Facts and figures 2021. ITU. https://www.itu.int/en/ITU D/Statistics/Pages/facts/default.aspx
İstanbul Bilgi Üniversitesi. (2023). Dijital kadın akademisi: Eğitim raporu. https://bilgi.edu.tr/dijital kadin akademisi rapor
Jane, E. A. (2016). Online misogyny and feminist digilantism. Continuum: Journal of Media and Cultural Studies, 30(3), 284–297. https://doi.org/10.1080/10304312.2016.1166560
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu. (2021). Kadınlara yönelik çevrimiçi taciz raporu. https://kadincinayetlerin durduracagiz.net/raporlar
Kadir Has Üniversitesi. (2023). Gençlerin dijital deneyimleri: Cinsiyet, kullanım ve güvenlik [Rapor]. https://khas.edu.tr/dijital deneyimler2023
Kaur, R. (2021). #BreakTheBias: Gender equality activism in Indian social media. Journal of Digital Activism, 12(2), 45–60. https://www.journalofdigitalactivism.org/kaur2021
Norris, P. (2001). Digital Divide: Civic Engagement, Information Poverty, and the Internet Worldwide. Cambridge University Press.
Norris, P. (2001). Digital divide: Civic engagement, information poverty, and the internet worldwide. Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/digital-divide
OECD. (2022). Bridging the digital gender divide. https://www.oecd.org/digital/bridging-the-digital-gender-divide.
Özkan, B., & Yalçın, S. (2022). Türkiye’de kadınların dijital platformlar üzerinden toplumsal katılım deneyimleri. Toplumsal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 101–120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/toplumsal-arastirmalar/issue/67645/963456
Peláez Sánchez, C., & Glasserman Morales, L. D. (2024). Gender digital divide and women’s digital inclusion: A systematic mapping. Multidisciplinary Journal of Gender Studies. https://hipatiapress.com/hpjournals/index.php/generos/article/view/10555
PwC Türkiye. (2024). Türkiye’de e ticaretin ekonomi ve sürdürülebilirlik üzerine etkileri (PwC raporu). https://www.pwc.com.tr/tr/Hizmetlerimiz/dijital-hizmetler/yayinlar/turkiyede-e-ticaretin-ekonomi-ve-surdurulebilirlik-uzerine-etkileri/turkiyede-e-ticaretin-ekonomi-ve-surdurulebilirlik-uzerine-etkileri.pdf
Saragih, K., Widodo, A., & Hasanah, U. (2023). Gender gap in digital literacy across generations: Evidence from Indonesia. Finance Research Letters, 52, 102711. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1544612323009601
Silva, M. (2020). Women’s collectives and online mobilization in Brazil. Latin American Social Studies Review, 15(3), 78–95. https://www.latinamericansocialstudies.org/silva2020
Tufekci, Z. (2017). Twitter and Tear Gas: The Power and Fragility of Networked Protest. Yale University Press. https://yalebooks.yale.edu/book/9780300234176/twitter-and-tear-gas
Türkiye Bilişim Vakfı [TBV]. (2022). Women in tech Turkey report. https://tbv.org.tr/women in tech turkey report
UN Women. (2021). Women and digital technology: Global trends in empowerment. https://www.unwomen.org/en/digital-empowerment
UNDP. (2025). Dijital eşikteki kadınlar: Riskler, haklar ve yeni ufuklar. United Nations Development Programme. https://www.undp.org/tr/turkiye/press-releases/dijital-esikteki-kadinlar-riskler-haklar-ve-yeni-ufuklar
UNESCO. (2021). Year in review: Women and digital technology. https://www.unesco.org/en/digital technology
Urhan, B. (2022). Dijital emek platformlarında toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri. Çalışma ve Toplum Dergisi, 5(75), 2583–2611. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ct/article/1191421
van Dijk, J. (2020). The digital divide. Polity Press.
Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and Equality: Civic Voluntarism in American Politics. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Yaman, H., Çakıroğlu, G. (2025). Dijital çağda kadınların güçlendirilmesi: Teknolojik fırsatlar ve engellerin anlatısal derlemesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 26, 751–761. https://dergipark.org.tr/tr/pub/igusabder/issue/91903/1629806
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Gülben ÇELİK BOZKAYA
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
